Η ελληνική κτηματαγορά εξακολουθεί να επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, παρά τις προκλήσεις που δημιουργούν η συνεχής άνοδος των τιμών των ακινήτων και η γεωπολιτική αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή. Τα στοιχεία του πρώτου τετραμήνου του 2026 καταγράφουν αύξηση των εσόδων από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων, επιβεβαιώνοντας ότι η ζήτηση παραμένει ισχυρή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τα συνολικά έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων ανήλθαν στα 193,69 εκατ. ευρώ κατά το πρώτο τετράμηνο του 2026, έναντι 180,59 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025, σημειώνοντας αύξηση 7,3%.
Ωστόσο, ο Απρίλιος κατέγραψε επιβράδυνση στις μεταβιβάσεις. Τα έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης οικοδομών, οικοπέδων και αγροτεμαχίων διαμορφώθηκαν στα 44,32 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 10,9% σε σύγκριση με τα 49,73 εκατ. ευρώ του Απριλίου 2025.
Ειδικότερα, ο φόρος μεταβίβασης στις αγοραπωλησίες οικοδομών ανήλθε σε 37,30 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας μείωση 6,6% σε ετήσια βάση. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η υποχώρηση στις μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροτεμαχίων, όπου τα έσοδα περιορίστηκαν στα 7,02 εκατ. ευρώ από 9,81 εκατ. ευρώ πέρυσι, παρουσιάζοντας πτώση 28,4%.
Παρά την κάμψη του Απριλίου, η συνολική εικόνα του τετραμήνου παραμένει θετική. Οι μεταβιβάσεις οικοδομών απέφεραν φόρο ύψους 162,83 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά 8,7% σε σχέση με το πρώτο τετράμηνο του 2025. Αντίθετα, οι μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροκτημάτων παρέμειναν ουσιαστικά αμετάβλητες, με τα έσοδα να διαμορφώνονται στα 30,86 εκατ. ευρώ, οριακά υψηλότερα από τα 30,83 εκατ. ευρώ της προηγούμενης χρονιάς.
Αύξηση καταγράφηκε και στους φόρους που σχετίζονται με κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές. Τον Απρίλιο, τα συνολικά έσοδα από τις συγκεκριμένες κατηγορίες διαμορφώθηκαν σε 20,18 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 3% σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του 2025.
Οι φόροι και τα τέλη κληρονομιών ανήλθαν στα 15,15 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας μικρή αύξηση 0,5%, ενώ οι φόροι από δωρεές, γονικές παροχές και λοιπές παροχές έφτασαν τα 5,03 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας σημαντική άνοδο 11,3%.
Σε επίπεδο τετραμήνου, οι φόροι και τα τέλη που σχετίζονται με δωρεές, γονικές παροχές και λοιπές μεταβιβάσεις διαμορφώθηκαν στα 80,57 εκατ. ευρώ, αυξημένοι κατά 5,3% σε ετήσια βάση. Οι φόροι κληρονομιών έφτασαν τα 61,86 εκατ. ευρώ, ενώ οι φόροι δωρεών και γονικών παροχών κατέγραψαν εντυπωσιακή αύξηση 23,1%, αγγίζοντας τα 18,71 εκατ. ευρώ.
Υπενθυμίζεται ότι από τον Οκτώβριο του 2021 ισχύει αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ για γονικές παροχές και δωρεές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού σε ευθεία γραμμή. Ως εκ τούτου, οι φόροι που βεβαιώνονται αφορούν κυρίως περιπτώσεις που υπερβαίνουν το συγκεκριμένο όριο, συναλλαγές μεταξύ πιο μακρινών συγγενών ή περιπτώσεις στις οποίες διαπιστώνονται παραβάσεις των σχετικών διατάξεων.
Οι προοπτικές της αγοράς ακινήτων παραμένουν θετικές, αν και δεν λείπουν οι προκλήσεις. Η συνεχής αύξηση των τιμών σε ρυθμούς ταχύτερους από την άνοδο των εισοδημάτων δυσκολεύει την πρόσβαση στην κατοικία, ενώ το υψηλό κόστος κατασκευής, η περιορισμένη προσφορά νεόδμητων ακινήτων και οι αυστηρότερες συνθήκες χρηματοδότησης επηρεάζουν τις εξελίξεις.
Παράλληλα, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις συνεχίζουν να περιορίζουν το διαθέσιμο απόθεμα κατοικιών για μακροχρόνια ενοικίαση, ενώ σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η μεταβαλλόμενη ζήτηση από το εξωτερικό.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει αν η υποχώρηση των μεταβιβάσεων τον Απρίλιο αποτελεί μια προσωρινή διόρθωση ή την πρώτη ένδειξη επιβράδυνσης σε μια αγορά που αναπτύσσεται με σταθερά ανοδικούς ρυθμούς από το 2017. Προς το παρόν, τα στοιχεία συνηγορούν υπέρ της ανθεκτικότητας της κτηματαγοράς και της σημαντικής συμβολής της τόσο στην οικονομική δραστηριότητα όσο και στα δημόσια έσοδα.
