Σε μια εκτεταμένη επιχείρηση διασταύρωσης φορολογικών και τραπεζικών δεδομένων προχωρά η ΑΑΔΕ, έχοντας στο στόχαστρο περισσότερους από 120.000 φορολογούμενους με οικονομική δραστηριότητα εκτός Ελλάδας.

Η φορολογική διοίκηση αξιοποιεί στοιχεία που έχουν αποσταλεί από φορολογικές αρχές 93 χωρών, στο πλαίσιο της διεθνούς διοικητικής συνεργασίας και των μηχανισμών αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών. Στόχος είναι να εντοπιστούν περιπτώσεις εισοδημάτων ή περιουσιακών στοιχείων που δεν έχουν αποτυπωθεί στις ελληνικές φορολογικές δηλώσεις.

Η συγκεκριμένη φάση των ελέγχων αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος Οκτωβρίου, ενώ από τις αρχές Νοεμβρίου προβλέπεται να αρχίσει η αποστολή ειδοποιήσεων στους φορολογούμενους για τους οποίους θα προκύψουν αποκλίσεις.

Από μισθούς και συντάξεις έως τόκους και ακίνητα

Οι πληροφορίες που λαμβάνει η ΑΑΔΕ από το εξωτερικό δεν περιορίζονται στις τραπεζικές καταθέσεις. Περιλαμβάνουν διαφορετικές κατηγορίες εισοδημάτων και περιουσιακών στοιχείων.

Μεταξύ άλλων, οι φορολογικές αρχές ανταλλάσσουν στοιχεία για:

• μισθούς και αμοιβές,
• συντάξεις,
• διοικητικές αμοιβές,
• εισοδήματα από ακίνητα,
• τόκους καταθέσεων,
• μερίσματα,
• άλλα εισοδήματα από χρηματοοικονομικές επενδύσεις.

Παράλληλα, μεταφέρονται στοιχεία ταυτοποίησης του δικαιούχου, η χώρα φορολογικής κατοικίας και ο ΑΦΜ, καθώς και πληροφορίες για τραπεζικούς λογαριασμούς, όπως IBAN και υπόλοιπα.

Στην περίπτωση ορισμένων ασφαλιστικών προϊόντων, η ανταλλαγή δεδομένων μπορεί να αφορά και την αξία εξαγοράς τους.

Το κρίσιμο ζήτημα της φορολογικής κατοικίας

Η κατοχή λογαριασμών ή η είσπραξη εισοδημάτων από το εξωτερικό δεν αποτελεί από μόνη της φορολογική παράβαση.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι εάν τα εισοδήματα έχουν δηλωθεί σύμφωνα με τους κανόνες φορολογίας και τις συμβάσεις αποφυγής διπλής φορολογίας που έχει συνάψει η Ελλάδα με άλλα κράτη.

Για φορολογούμενους με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα, η φορολογική υποχρέωση αφορά, κατ’ αρχήν, το παγκόσμιο εισόδημά τους. Αντίθετα, όσοι δεν θεωρούνται φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας φορολογούνται για το εισόδημα που προκύπτει στην Ελλάδα, σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες.

Έτσι, η ΑΑΔΕ δεν εξετάζει απλώς εάν υπάρχει ένας λογαριασμός στο εξωτερικό, αλλά εάν τα στοιχεία που διαθέτει συμφωνούν με όσα έχουν δηλωθεί στην Ελλάδα.

Δεύτερος γύρος διασταυρώσεων μέσα στο 2026

Η διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη αποτελεί τη δεύτερη μεγάλη φάση διασταυρώσεων της ΑΑΔΕ για το 2026.

Μέχρι τις 31 Οκτωβρίου 2026, οι αρμόδιες υπηρεσίες καλούνται να έχουν διασταυρώσει τουλάχιστον το 50% των πληροφοριών που έχουν διαβιβαστεί από αλλοδαπές φορολογικές αρχές μέσω της Διεθνούς Διοικητικής Συνεργασίας με τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος.

Οι έλεγχοι αφορούν τουλάχιστον το φορολογικό έτος 2021 και βασίζονται, μεταξύ άλλων, στα δεδομένα του συστήματος DAC1.

Η έκταση της διαδικασίας είναι σημαντική. Κατά την αντίστοιχη περσινή διαδικασία είχαν καταγραφεί 120.266 ενεργοί ΑΦΜ, από τους οποίους ταυτοποιήθηκαν 111.291, δηλαδή περίπου το 92,5% των εισερχόμενων πληροφοριών.

Τι ακολουθεί όταν εντοπιστεί απόκλιση

Όταν από τη διασταύρωση προκύψει εισόδημα που δεν εμφανίζεται στις δηλώσεις, ο φορολογούμενος καλείται να δώσει εξηγήσεις.

Ανάλογα με τα ευρήματα του ελέγχου, μπορεί να ζητηθεί η υποβολή τροποποιητικής δήλωσης και να προκύψουν πρόσθετοι φόροι, πρόστιμα και προσαυξήσεις.

Η διαδικασία δεν περιορίζεται απαραίτητα στο εισόδημα που έχει εντοπιστεί. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επεκταθεί στη διερεύνηση της προέλευσης και της φορολογικής αντιμετώπισης των καταθέσεων ή άλλων περιουσιακών στοιχείων.

Οι φορολογούμενοι έχουν, βεβαίως, τη δυνατότητα να αμφισβητήσουν τους καταλογισμούς, μεταξύ άλλων μέσω της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών.

Στο επίκεντρο οι τόκοι από καταθέσεις

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν για τους ελεγκτές οι τόκοι που προέρχονται από τραπεζικές καταθέσεις στο εξωτερικό.

Οι τόκοι λειτουργούν ως ένα από τα βασικά στοιχεία που μπορούν να οδηγήσουν σε εντοπισμό κεφαλαίων τα οποία τηρούνται εκτός Ελλάδας. Όσο μεγαλύτερο είναι το ποσό των τόκων, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι και η αξία των καταθέσεων που βρίσκονται πίσω από αυτό, ανάλογα βεβαίως με το επιτόκιο και τους όρους της κατάθεσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται για το 2024, οι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας δήλωσαν κατά μέσο όρο περίπου 9.764 ευρώ τόκους ο καθένας. Το μέγεθος αυτό εξηγεί γιατί οι συγκεκριμένες πληροφορίες αποτελούν σημαντικό εργαλείο για τους φορολογικούς ελέγχους.

Οι διασταυρώσεις είχαν ξεκινήσει από τον Ιούλιο

Πριν από τη νέα φάση ελέγχων είχαν προηγηθεί, τον Ιούλιο, διασταυρώσεις στοιχείων που αφορούσαν κυρίως τόκους και άλλα χρηματοοικονομικά εισοδήματα.

Συγκεκριμένα, η ΑΑΔΕ αξιοποίησε πληροφορίες από αλλοδαπές φορολογικές αρχές μέσω των μηχανισμών DAC2/CRS και FATCA, με δεδομένα που αφορούν τουλάχιστον το έτος 2020.

Στο πλαίσιο αυτό εξετάστηκαν στοιχεία για φυσικά και νομικά πρόσωπα σχετικά με τόκους καταθέσεων, μερίσματα, αλλά και συναλλαγές μέσω ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος και παρόχων ψηφιακών πληρωμών.

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή ενός ολοένα πιο εκτεταμένου δικτύου ανταλλαγής φορολογικών πληροφοριών, το οποίο περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα να παραμένουν αδήλωτα εισοδήματα και χρηματοοικονομικά στοιχεία που βρίσκονται εκτός Ελλάδας.

Η ΑΑΔΕ διευρύνει το «ψηφιακό» οπλοστάσιο των ελέγχων

Η αξιοποίηση των δεδομένων από το εξωτερικό εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια της ΑΑΔΕ να αυτοματοποιήσει και να διευρύνει τις φορολογικές διασταυρώσεις.

Η φορολογική διοίκηση πλέον δεν βασίζεται αποκλειστικά στις πληροφορίες που δηλώνει ο ίδιος ο φορολογούμενος. Συγκρίνει τις ελληνικές δηλώσεις με στοιχεία που προέρχονται από τράπεζες, χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και φορολογικές αρχές άλλων χωρών.

Για τους φορολογούμενους με εισοδήματα και περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό, το βασικό μήνυμα είναι ότι η ορθή δήλωση των εισοδημάτων και η τήρηση των κανόνων φορολογικής κατοικίας αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.

Από τον Νοέμβριο, όταν αναμένεται να ξεκινήσει η αποστολή των σχετικών ειδοποιήσεων, θα φανεί στην πράξη πόσες από τις αποκλίσεις που θα εντοπιστούν θα οδηγήσουν σε διορθώσεις δηλώσεων και πόσες σε πρόσθετους φορολογικούς καταλογισμούς.