Η νέα μόδα που «παντρεύει» τη σοκολάτα με το κελυφωτό φιστίκι και γίνεται ανάρπαστη σε όλο τον κόσμο με την ονομασία Dubai Chocolate, αλλά και η παγκόσμια τάση που επικρατεί το τελευταίο διάστημα χρησιμοποιώντας το κελυφωτό φιστίκι σε συνταγές που λανσάρονται από αλυσίδες καταστημάτων ανά τον κόσμο, αποτελεί νέα επιχειρηματική ευκαιρία για τους Έλληνες παραγωγούς.
Η Ελλάδα είναι πρωταθλήτρια Ευρώπης στην παραγωγή κελυφωτού φιστικιού, κατέχοντας την 5η θέση στην παγκόσμια κατάταξη. Τα ελληνικά φιστίκια έχουν εξαιρετική ποιότητα, ωστόσο, οι εξαγωγές δέχονται ισχυρές πιέσεις από τον ανταγωνισμό.
Όπως, ισχυρίζονται παράγοντες της αγοράς, η αυξημένη ζήτηση για φιστίκι το τελευταίο διάστημα, τόσο στις διάσημες σοκολάτες, όσο και για άλλες κατηγορίες από το χώρο της διατροφής, είναι η καλύτερη ευκαιρία να αναδείξουν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας μας σε σχέση με τον αγροδιατροφικό θησαυρό που τελευταία πρωταγωνιστεί στις αγορές του κόσμου.
Συγκριτικά πλεονεκτήματα
Το 2024, το ελληνικό φιστίκι συμπλήρωσε 30 χρόνια αναγνώρισης της Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), για τις 4 ελληνικές περιοχές: «ΦΥΣΤΙΚΙ ΑΙΓΙΝΑΣ», «ΚΕΛΥΦΩΤΌ ΦΥΣΤΙΚΙ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ», «ΚΕΛΥΦΩΤΟ ΦΥΣΤΙΚΙ ΜΕΓΑΡΩΝ» καθώς και το ΠΟΠ «ΚΕΛΥΦΩΤΟ ΦΥΣΤΙΚΙ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ». Ωστόσο, η τύχη του τελευταίου αγνοείται, ενώ, όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς, ακόμα και το εμβληματικό κελυφωτό της Αίγινας, απειλείται με εξαφάνιση. Στην παρούσα φάση, η Φθιώτιδα παράγει το 50% του ελληνικού φιστικιού.
Αξιοσημείωτο είναι ότι στο Ιράν έχουν περισσότερες από 60 ποικιλίες φιστικιών. Στην Ελλάδα, οι κυριότερες ποικιλίες φιστικιού είναι οι: Αιγίνης ή Κοιλαράτη, Νυχάτη, Φουντουκάτη και Ποντίκης. Η νέα ποικιλία Ποντίκης, η οποία έχει γεωπονικά πλεονεκτήματα, πήρε το όνομά της από τον καθηγητή Ποντίκη του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών που τη δημιούργησε.
Με τις αγορές της Ασίας και την Τουρκία να ασκούν έντονο ανταγωνισμό, οι εξαγωγές της Ελλάδας σε κελυφωτό φιστίκι, πιέζονται σημαντικά τα τελευταία χρόνια. «Αγκάθι» για τις ελληνικές εξαγωγές την τελευταία σεζόν, αποτέλεσε η παρατεταμένη ξηρασία που είχε ως αποτέλεσμα να περιορίσει στο ελάχιστο τις εξαγωγές.
Παγκόσμια κατάταξη
Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA) για το 2023/2024, η παγκόσμια εκτιμώμενη κατανάλωση φιστικιού το 2023 ανήλθε σε 786.200 τόνους
Την 1η θέση στον κόσμο κατέχουν οι ΗΠΑ με μεγάλη διαφορά. Παρά τα εξαιρετικά μεγάλα νούμερα, σημειώθηκε σημαντική πτώση 27% μεταξύ 2022 και 2023. Συγκεκριμένα, το 2022 κατείχαν το 68,3% της παγκόσμιας παραγωγής (528.000 τόνοι) και το 2023 κατέγραψαν το 52,1% (386.000 τόνοι).
Μέχρι το 2022, το Ιράν κατείχε τη 2η θέση με ποσοστό 17,5% (135.000 τόνοι). Ωστόσο, η μείωση της παραγωγής κατά 15% το 2023 (115.000) έριξε το Ιράν στην 3η θέση.
Έτσι, τη 2η θέση για το 2023 κατέκτησε θριαμβευτικά η Τουρκία, αυξάνοντας την παραγωγή της κατά 194%, μετατρέποντας το 8,8% (68.000 τόνοι) του 2022 σε 27% (200.000 τόνοι) το 2023. Η Τουρκία απαντά με επενδύσεις στον ανταγωνισμό, έχοντας δημιουργήσει τα τελευταία χρόνια ένα υπερσύγχρονο Κέντρο Έρευνας και Καινοτομίας για το Φιστίκι.
Η Συρία κατέχει την 4η θέση, σημειώνοντας πτώση 11% στην παραγωγή της, ενώ η Ελλάδα καταλαμβάνει την 5η θέση με ποσοστό 1,3% (10.000 τόνοι) της παγκόσμιας παραγωγής.
Σημαντικό βήμα για το ελληνικό φιστίκι αποτέλεσε η διοργάνωση για πρώτη φορά ειδικού συνεδρίου. Το 1ο Διεθνές Συνέδριο για το κελυφωτό φιστίκι διεξήχθη τον περασμένο Νοέμβριο στην Λαμία και όπως λένε παράγοντες του αγροτικού τομέα, ίσως, με την ευκαιρία που δίνει το Dubai Chocolate, να αξιοποιήσουμε την τρομερή δυναμική του πράσινου «χρυσού» και να δώσουμε στο ελληνικό
