Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) προχωρά σε σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο αλλαγής προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο την αντιμετώπιση του φαινομένου του λεγόμενου «ενεργειακού τουρισμού». Η νέα υπουργική απόφαση, η οποία βρίσκεται στο τελικό στάδιο επεξεργασίας, εισάγει ένα σύστημα ηλεκτρονικής σήμανσης των οφειλετών, γνωστό ως debt flagging, επιδιώκοντας να περιορίσει τη συστηματική μετακίνηση καταναλωτών από πάροχο σε πάροχο χωρίς την εξόφληση των λογαριασμών τους
Σχεδόν 3 δισ. ευρώ οι ληξιπρόθεσμες οφειλές
Το πρόβλημα των ανεξόφλητων λογαριασμών έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) για το 2025, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των ενεργών πελατών ανέρχονται σε 1,45 δισ. ευρώ, ενώ οι οφειλές πρώην πελατών που αποχώρησαν αφήνοντας χρέη φτάνουν τα 1,53 δισ. ευρώ. Συνολικά, οι ανεξόφλητες οφειλές προσεγγίζουν τα 3 δισ. ευρώ, με περίπου τέσσερις στις δέκα παροχές ηλεκτρικού ρεύματος να εμφανίζουν χρέη.
Πώς θα λειτουργεί το νέο σύστημα
Η βασική καινοτομία της νέας ρύθμισης είναι η καταχώριση ηλεκτρονικής σήμανσης στο πληροφοριακό σύστημα του ΔΕΔΔΗΕ για τους καταναλωτές που αφήνουν ληξιπρόθεσμες οφειλές και στη συνέχεια αλλάζουν προμηθευτή.
Η πρώτη σήμανση θα ενεργοποιείται όταν ένας καταναλωτής έχει τουλάχιστον δύο ληξιπρόθεσμους λογαριασμούς. Ωστόσο, πριν από την καταχώριση της ένδειξης, ο προμηθευτής θα είναι υποχρεωμένος να προτείνει διακανονισμό της οφειλής. Εάν ο πελάτης αποδεχθεί και τηρήσει τον διακανονισμό, δεν θα επιβάλλεται σήμανση.
Στόχος του μέτρου δεν είναι να περιοριστεί η δυνατότητα αλλαγής παρόχου για τους συνεπείς καταναλωτές, αλλά να εντοπίζονται όσοι ακολουθούν συστηματικά πρακτικές αποφυγής πληρωμών.
Από το «debt flagging» στο «debt blocking»
Το νέο πλαίσιο γίνεται αυστηρότερο για όσους επαναλαμβάνουν την ίδια συμπεριφορά σε διαφορετικές εταιρείες. Εάν ένας καταναλωτής συγκεντρώσει τρεις διαφορετικές σημάνσεις από ισάριθμους προμηθευτές, τότε θα ενεργοποιείται το λεγόμενο debt blocking.
Στην περίπτωση αυτή, δεν θα μπορεί να αλλάξει προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας έως ότου εξοφλήσει ή ρυθμίσει τις οφειλές του και αρθούν οι σχετικές σημάνσεις. Με αυτόν τον τρόπο το ΥΠΕΝ επιδιώκει να αποτρέψει τη συστηματική δημιουργία νέων χρεών μέσω συνεχών αλλαγών παρόχου.
Οι σημάνσεις θα διαγράφονται μετά τη ρύθμιση
Το νέο σύστημα δεν προβλέπει μόνιμες κυρώσεις. Οι ηλεκτρονικές σημάνσεις θα αφαιρούνται μόλις ο καταναλωτής εξοφλήσει ή ρυθμίσει την οφειλή του. Ο ίδιος ο προμηθευτής θα είναι υπεύθυνος για τη διαγραφή της ένδειξης από το πληροφοριακό σύστημα, επιτρέποντας στον πελάτη να αποκτήσει ξανά τη δυνατότητα ελεύθερης αλλαγής παρόχου.
Εξετάζεται αναδρομική εφαρμογή
Στο τραπέζι βρίσκεται και το ενδεχόμενο αναδρομικής εφαρμογής του μέτρου για ληξιπρόθεσμες οφειλές που δημιουργήθηκαν από το 2020 και μετά. Αν η πρόβλεψη συμπεριληφθεί στην τελική υπουργική απόφαση, οι προμηθευτές θα μπορούν να καταχωρίζουν και παλαιότερες οφειλές στο νέο σύστημα, ενισχύοντας την αντιμετώπιση των συσσωρευμένων χρεών των προηγούμενων ετών.
Η νέα παρέμβαση του ΥΠΕΝ επιχειρεί να εξισορροπήσει την προστασία της ελεύθερης επιλογής προμηθευτή με την ανάγκη περιορισμού των στρατηγικών κακοπληρωτών. Μέσα από το σύστημα ηλεκτρονικής σήμανσης και τον μηχανισμό «debt blocking», η Πολιτεία φιλοδοξεί να μειώσει τα ανεξόφλητα χρέη στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και να ενισχύσει τη χρηματοοικονομική σταθερότητα των εταιρειών προμήθειας, χωρίς να επιβαρύνει τους συνεπείς καταναλωτές.
