Αλλάζει ο χάρτης των μετακινήσεων – Οι νέες επενδύσεις σε οδικό, αστικό και σιδηροδρομικό δίκτυο
Μια σειρά από σημαντικά έργα υποδομών μεταφορών που στοχεύουν στην αναβάθμιση των μετακινήσεων, με έμφαση στους αυτοκινητόδρομους, τις σιδηροδρομικές γραμμές, τα λιμάνια, τα αεροδρόμια και τις αστικές υποδομές, όπου πρωταγωνιστεί το μετρό, έχουν δρομολογηθεί για τα επόμενα χρόνια. Ορόσημο θα αποτελέσει το 2030, όπου αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί ένας μεγάλος κύκλος από τεχνικά έργα, που ήδη κατασκευάζονται ή αναβαθμίζονται για να διευκολύνουν την κίνηση ανθρώπων και αγαθών.
«Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή, όπου η κατασκευαστική δραστηριότητα δεν αφορά πλέον μόνο τη συντήρηση του υφιστάμενου δικτύου, αλλά τη δημιουργία εμβληματικών έργων που μεταμορφώνουν τον οδικό, σιδηροδρομικό, ενεργειακό και τουριστικό χάρτη της χώρας, βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών και τοποθετούν τη χώρα σε μια νέα, δυναμική θέση στον παγκόσμιο χάρτη των υποδομών», αναφέρει εκπρόσωπος μεγάλης κατασκευαστικής εταιρείας, συμπληρώνοντας ότι: «Με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2021-2027, το Ταμείο Ανάκαμψης και ΣΔΙΤ (Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα), την τετραετία 2026-2029 δρομολογούνται ή ολοκληρώνονται έργα-μαμούθ, συνολικού προϋπολογισμού πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ».
Οι παραδόσεις του 2026
Ήδη από την προηγούμενη χρονιά, κάποια έργα όπως η βασική γραμμή στο Μετρό της Θεσσαλονίκης και τα τελευταία 10 χιλιόμετρα του άξονα «Πάτρα – Πύργος», στο σύγχρονο αυτοκινητόδρομο, παραδόθηκαν με επιτυχία. Το 2026 συνεχίζονται έργα στη γραμμή 4 του Μετρό και στο ΒΟΑΚ (Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης) – Τμήμα Κίσσαμος – Χανιά – Ηράκλειο, καθώς και στο αεροδρόμιο Καστελίου με προοπτική να υπάρξουν νεότερες εξελίξεις το συντομότερο δυνατό. Την λίστα του 2026 συμπληρώνουν η επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης προς Καλαμαριά (ανάδοχος AKTOR) με το χρονοδιάγραμμα λειτουργίας έως το καλοκαίρι και των σιδηροδρομικών projects που θα επαναφέρουν σε κανονική λειτουργία τον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη (μετά και τις καταστροφές της κακοκαιρίας Daniel προ ετών).
Εκτός αστάθμητων παραγόντων κάποια επιπλέον έργα από τον τομέα των υποδομών που πρόκειται να παραδοθούν φέτος είναι ακόμη: Η διπλή οδική σύνδεση Λευκάδας (ανάδοχος AKTOR, ο ορίζοντας έχει πάει για Μάιο 2026) μέσω 2 νέων οδικών τμημάτων (α) του τμήματος Βόνιτσας – Λευκάδας, μήκους περίπου 16 χιλιομέτρων και β) του τμήματος Ακτίου – Αγίου Νικολάου, μήκους περίπου πέντε χιλιομέτρων), η ολοκλήρωση περιφερειακού Αλεξανδρούπολης (ανάδοχος ΤΕΚΑΛ), αλλά και κάποιες παρεμβάσεις στην Αττική Οδό (κόμβος Μεταμόρφωσης) όπου οι κυκλοφοριακές ροές από Ελευσίνα και Αεροδρόμιο αντί να συγκλίνουν σε μία λωρίδα, θα διοχετεύονται σε δύο νέους ανεξάρτητους κλάδους
Εγνατία Οδός
Η πρώτη παράδοση ενός σημαντικού έργου, τμήμα της Εγνατίας Οδού έγινε ήδη, καθώς ο όμιλος AKTOR ολοκλήρωσε το τμήμα του νέου Κάθετου Άξονα 70 «Δημάριο – Ελληνοβουλγαρικά Σύνορα», μέρος του Διευρωπαϊκού Οδικού Δικτύου, το οποίο συνδέει πλέον την Ελλάδα με τη Βουλγαρία μέσω νέου μεθοριακού σταθμού. Το έργο, το οποίο παρουσιάζει τεχνικές καινοτομίες, περιλαμβάνει 8 χλμ. οδοποιίας στην οροσειρά της Ροδόπης (σε υψόμετρο 1.050 μέτρων), 3 σήραγγες, 8 γέφυρες, πολλά μικρά τεχνικά έργα και 26 ορύγματα. Υπενθυμίζεται ότι, η σύμβαση παραχώρησης (ύψους περίπου 1,27 δις. ευρώ) προβλέπει συνολικές επενδύσεις ύψους 1,8 δις. ευρώ, εκ των οποίων τα 420 εκατ. ευρώ αφορούν άμεσες παρεμβάσεις αναβάθμισης του οδικού άξονα και των κάθετων αξόνων.
Αυτοκινητόδρομος Ε65
Στην τελική ευθεία μπαίνει ακόμη ο αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Ελλάδας Ε65, ένα από τα σημαντικότερα οδικά έργα της χώρας, που συνδέει τη Λαμία με την Εγνατία Οδό στα Γρεβενά, καθώς το βόρειο τμήμα του έργου ολοκληρώνεται με ταχείς ρυθμούς. Με ορίζοντα παράδοσης ολόκληρου του Ε65 (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ), ήτοι το βόρειο τμήμα Καλαμπάκα-Εγνατία το β’ τρίμηνο 2026, υπενθυμίζεται ότι, ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε περίπου 1,4 δισ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η ολοκλήρωση του αναμένεται να αναβαθμίσει σημαντικά τις μετακινήσεις. Με την παράδοση των νέων τμημάτων του Ε65 από τον Απρίλιο του 2024, σε κυκλοφορία βρίσκονται 136 χλμ. σύγχρονου, ασφαλούς αυτοκινητοδρόμου, από Η/Κ με τον αυτοκινητόδρομο Α.Θ.Ε. (206,5 χλμ.) έως και Α/Κ Καλαμπάκας. Σημαντικοί τουριστικοί προορισμοί όπως τα Μετέωρα, η Λίμνη Πλαστήρα, το Καρπενήσι, τα Τρίκαλα είναι πλέον προσβάσιμοι, γρήγορα, εύκολα και με ασφάλεια, ενώ μια νέα αναπτυξιακή δυναμική θα δοθεί στον κορμό της χώρας. Με την ολοκλήρωση του έργου, ο χρόνος διαδρομής από τη Λαμία έως την Εγνατία Οδό θα μειωθεί σε 1 ώρα και 45 λεπτά, από 3 ώρες και 15 λεπτά σήμερα.
Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης – ΒΟΑΚ
Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα έργα στη χώρα. Γνωστός και ως Εθνική Οδός 90 (Α90), είναι ο σημαντικότερος οδικός άξονας της Κρήτης, που συνδέει τη δυτικότερη πόλη (Κίσσαμος) με την ανατολικότερη (Σητεία) μέσω των Χανίων, του Ρεθύμνου, του Ηρακλείου και του Αγίου Νικολάου. Πρόκειται για έναν υπό αναβάθμιση αυτοκινητόδρομο που, όταν ολοκληρωθεί, θα αποτελεί έναν σύγχρονο, ασφαλή δρόμο 4 λωρίδων με κεντρικό διαχωριστικό, αντικαθιστώντας την παλιά οδό.
Ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ) αναμένεται να ολοκληρωθεί σε φάσεις, με το κύριο τμήμα Χανιά – Ηράκλειο να εκτιμάται ότι θα παραδοθεί περίπου το 2030. Το τμήμα Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος αναμένεται νωρίτερα, το 2027, ενώ οι εργασίες στο βασικό τμήμα (Χανιά-Ηράκλειο) ενεργοποιούνται από το 2026.
Μετρό Θεσσαλονίκης
Με πέντε νέους σταθμούς που καλύπτουν 4,78 χλμ. και επέκταση προς Καλαμαριά, το μετρό έρχεται να καλύψει τις ανάγκες μετακίνησης κατοίκων και επισκεπτών της περιοχής, να ενισχύσει την εμπορική δραστηριότητα και να αναβαθμίσει την ποιότητα ζωής της ανατολικής Θεσσαλονίκης.
Η λειτουργία της επέκτασης θα διευκολύνει τη σύνδεση του κέντρου της πόλης με την Καλαμαριά, την Αρετσού, τη Νέα Κρήνη και τη Μίκρα, θα αποσυμφορήσει άμεσα το οδικό δίκτυο και θα βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα της περιοχής. Η επέκταση προς Καλαμαριά διαθέτει Αυτόματο Σύστημα GoA4 που καλύπτει της υψηλότερες προδιαγραφές ασφάλειας και αξιοπιστίας και συμπληρώνει τη Γραμμή 1 του Μετρό Θεσσαλονίκης που αποτελεί το πιο σύγχρονο, ασφαλές και αξιόπιστο Δίκτυο Μετρό. Όπως διαβεβαίωσε ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών Νίκος Ταχιάος η επέκταση του μετρό Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το καλοκαίρι, σηματοδοτώντας ένα κρίσιμο βήμα για τον εκσυγχρονισμό των μετακινήσεων στην πόλη,
Αυτοκινητόδρομοι
Στη Θεσσαλονίκη πάλι, σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η κατασκευή της υπερυψωμένης ταχείας λεωφόρου στη Θεσσαλονίκη βρίσκεται (Flyover), ένα σημαντικό έργο με σκοπό την αποσυμφόρηση της εσωτερικής περιφερειακής οδού. Το έργο «τρέχει» με στόχο την παράδοση εντός του 2027. Όσον αφορά τα χαρακτηριστικά του, η νέα γέφυρα θα έχει πλάτος 22 μέτρα και θα προσφέρει ασφαλέστερη και ταχύτερη μετακίνηση, χωρίς διόδια.
Εκτός από την Εγνατία Οδό και τον Αυτοκινητόδρομο Κεντρικής Ελλάδας Ε65, σημαντικές εργασίες γίνονται σε οδικά έργα στο δίκτυο Πάτρα-Πύργος και σημαντικές παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας στο δίκτυο Θεσσαλίας-Στερεάς Ελλάδας, για την αποκατάσταση του οδικού δικτύου μετά τις πλημμύρες Daniel/Elias, προϋπολογισμού άνω των 900 εκατ. ευρώ.
Μετρό Αθήνας
Με αμείωτους ρυθμούς συνεχίζονται οι εργασίες στο μετρό Αθηνών, για διευκόλυνση των αστικών μετακινήσεων, ωστόσο, η παράδοση του πρώτου τμήματος της Γραμμής 4 του Μετρό (Άλσος Βεΐκου – Γουδή) προβλέπεται, σύμφωνα με το ισχύον χρονοδιάγραμμα, προς τα τέλη του 2029. Το έργο περιλαμβάνει 15 νέους, σύγχρονους σταθμούς και αναμένεται να αποσυμφορήσει σημαντικά το κέντρο της Αθήνας. Αναφορικά με την πρόοδο των έργων, να σημειωθεί, ότι η ολοκλήρωση της σήραγγας προβλέπεται για το 2026, ενώ ακολουθούν οι εργασίες επιδομής και ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων. Το έργο αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες υποδομές στην Ελλάδα, με στόχο τη σύνδεση πυκνοκατοικημένων περιοχών με το υπάρχον δίκτυο μετρό.
Σιδηροδρομικά έργα
Τα σημαντικότερα σιδηροδρομικά έργα βρίσκονται σε φάση κατασκευής ή δημοπράτησης και στοχεύουν στην αναβάθμιση του δικτύου, την ταχύτητα και τη σύνδεση λιμανιών, με ορίζοντα ολοκλήρωσης κυρίως την περίοδο 2026-2030. Ξεχωρίζουν η κατασκευή σιδηροδρομικής σύνδεσης του 6ου προβλήτα, Θεσσαλονίκης, που θα αναβαθμίσει τον εμπορευματικό ρόλο της Βόρειας Ελλάδας, η αναβάθμιση της γραμμής Παλαιοφάρσαλος-Καλαμπάκα, η σιδηροδρομική παράκαμψη Βοσπόρου στη Βόρεια Ελλάδα, η αναβάθμιση της υφιστάμενης γραμμής του Τμήματος ΣΚΑ – Οινόη, ένα από τα βασικότερα έργα για την ταχύτητα στο δίκτυο Αθήνας-Θεσσαλονίκης και η νέα Σιδηροδρομική Γραμμή υψηλών ταχυτήτων Αίγιο-Ρίο που θα συνδέσει την Αθήνα με την Πάτρα. Το 2026 αναμένεται η ολοκλήρωση σημαντικών αναβαθμίσεων στη Βόρεια Ελλάδα, με την ΕΡΓΟΣΕ να εστιάζει στην ολοκλήρωση έργων 1 δισ. ευρώ, παρόλο που να σημειωθεί ότι τα σιδηροδρομικά έργα συχνά αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις λόγω γραφειοκρατικών ή τεχνικών θεμάτων, επομένως τα χρονοδιαγράμματα συχνά τροποποιούνται.
Στις αερομεταφορές
Τα σημαντικότερα έργα υποδομής στις αερομεταφορές που παραδίδονται ή βρίσκονται σε εξέλιξη, με έμφαση στην Ελλάδα, αφορούν την αναβάθμιση και επέκταση αεροδρομίων για την κάλυψη της αυξανόμενης τουριστικής κίνησης.
Ξεχωρίζουν το νέο Διεθνές Αεροδρόμιο Καστελλίου (Ηράκλειο Κρήτης), το μεγαλύτερο υπό κατασκευή έργο αεροδρομίου στην Ελλάδα, με προϋπολογισμό άνω του 1,5 δισ. ευρώ (από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και τη GMR), που θα αντικαταστήσει το υφιστάμενο “Νίκος Καζαντζάκης”, αποτελώντας έναν από τους πιο σύγχρονους αερολιμένες στη Μεσόγειο. Οι δοκιμαστικές πτήσεις αναμένονται το 2027.
Αλλά και στο πλαίσιο αναβάθμισης των Περιφερειακών Αεροδρομίων, συνεχίζονται τα έργα επέκτασης και εκσυγχρονισμού σε αεροδρόμια της Fraport Greece, καθώς και σε άλλα αεροδρόμια που διαχειρίζεται η ΥΠΑ, με στόχο τη βελτίωση της εξυπηρέτησης επιβατών.
