Θετικό πρόσημο στην ελληνική επιχειρηματική σκηνή έρχεται να δώσει η σημαντική αύξηση των δανείων προς επιχειρήσεις το 2024, με τα στοιχεία της ΕΚΤ να αποτυπώνουν άλμα 25,5 δισ. ευρώ στη χρηματοδότηση, κυρίως προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Το κλίμα ρευστότητας που διαμορφώνεται μοιάζει να ξεπερνά τις μέχρι πρότινος συγκρατημένες διαθέσεις των τραπεζών.
Η έρευνα SAFE της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας καταγράφει σαφή βελτίωση της πρόσβασης των ελληνικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε τραπεζική χρηματοδότηση. Ο δείκτης χρηματοδοτικού κενού διαμορφώθηκε σε αρνητικό έδαφος για πρώτη φορά (-3%), ένδειξη πως η προσφορά πιστώσεων ξεπέρασε τη ζήτηση, σηματοδοτώντας αλλαγή πλεύσης στο τραπεζικό τοπίο.
Η αύξηση της κεφαλαιακής επάρκειας των επιχειρήσεων, η ενισχυμένη διάθεση των τραπεζών να δανείσουν και η αξιοποίηση εργαλείων όπως το Ταμείο Ανάκαμψης, η ΕΤΕπ και η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα αποτελούν τους βασικούς μοχλούς πίσω από αυτήν την εικόνα.
Ενδεικτικά, το 52% των επιχειρήσεων δηλώνει πως έλαβε το δάνειο που ζήτησε στο μεγαλύτερο μέρος του, έναντι 40% τους προηγούμενους μήνες, ενώ οι απορρίψεις αιτημάτων περιορίστηκαν στο 7% από 12%. Ταυτόχρονα, η κεφαλαιακή επάρκεια των ελληνικών επιχειρήσεων έφτασε το 42%, το υψηλότερο επίπεδο από το 2010.
Η συμβολή των θεσμικών εργαλείων ήταν καθοριστική. Το 24% των νέων δανείων συνδέθηκε με ευρωπαϊκά και εθνικά χρηματοδοτικά προγράμματα. Συγκεκριμένα, η ΕΤΕπ και η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα διοχέτευσαν 3,7 δισ. ευρώ σε επιχειρήσεις και επαγγελματίες, με αύξηση 1,7 δισ. σε σχέση με το 2023.
Από το Ταμείο Ανάκαμψης, εκταμιεύθηκαν 2,6 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 1,5 δισ. προήλθαν από τον ίδιο τον μηχανισμό, ενώ το υπόλοιπο καλύφθηκε από τις τράπεζες. Οι εκταμιεύσεις ενισχύθηκαν το 2024, καθώς αφορούν κυρίως επενδυτικά σχέδια, με τον ρυθμό υλοποίησης των συμβάσεων του ΤΑΑ να ανεβαίνει στο 40%, έναντι 22% στο τέλος του 2023.
Οι προβλέψεις για το 2025 είναι εξίσου ενθαρρυντικές. Η Τράπεζα της Ελλάδος αναμένει ότι η αναμενόμενη μείωση επιτοκίων από την ΕΚΤ, σε συνδυασμό με την πρόοδο των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης, θα ενισχύσουν περαιτέρω τη ζήτηση για νέα δάνεια.
Το τραπεζικό σύστημα φαίνεται πιο ώριμο και διατεθειμένο να στηρίξει την παραγωγική οικονομία. Η χρήση των αναπτυξιακών εργαλείων δεν αποτελεί απλώς πρόσθετο «καύσιμο», αλλά πλέον βασικό δομικό στοιχείο του νέου, πιο σταθερού και δυναμικού πιστωτικού κύκλου στην Ελλάδα.
