Σημαντική βελτίωση της εικόνας του ελληνικού αξιόχρεου καταγράφεται από δύο διεθνείς οίκους αξιολόγησης, με τη Moody’s να αναβαθμίζει τις προοπτικές της χώρας σε θετικές και τη Scope Ratings να ανεβάζει την αξιολόγηση στην κατηγορία BBB+.

Η ελληνική οικονομία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια διαφορετική πραγματικότητα σε σχέση με την περίοδο της κρίσης χρέους. Η δημοσιονομική εξυγίανση, η ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και η ενίσχυση των επενδύσεων αποτελούν τους βασικούς παράγοντες πίσω από τις τελευταίες αποφάσεις των διεθνών οίκων.

Η Moody’s διατήρησε την Ελλάδα στη βαθμίδα Baa3, αλλά μετέτρεψε το outlook από σταθερό σε θετικό. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο της επενδυτικής βαθμίδας στην κλίμακα του οίκου.

Την ίδια στιγμή, η Scope Ratings προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, αναβαθμίζοντας την αξιολόγηση της Ελλάδας από BBB σε BBB+, διατηρώντας παράλληλα θετικές προοπτικές. Με τη νέα αξιολόγηση, η χώρα βρίσκεται πλέον μία βαθμίδα κάτω από την κατηγορία Α.

Το χρέος αλλάζει την εικόνα

Κοινός παρονομαστής στις δύο αξιολογήσεις είναι η θεαματική μείωση του λόγου δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που αξιοποιεί η Moody’s, το ποσοστό υποχώρησε στο 146,1% του ΑΕΠ το 2025, από 154,2% το 2024 και 209,4% το 2020, όταν είχε καταγραφεί το υψηλότερο επίπεδο.

Η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί. Η Moody’s εκτιμά ότι, εφόσον διατηρηθούν τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και η ονομαστική ανάπτυξη, το χρέος θα μπορούσε να περιοριστεί περίπου στο 120% του ΑΕΠ έως το 2030.

Από την πλευρά της, η Scope προβλέπει περαιτέρω αποκλιμάκωση, με το χρέος να διαμορφώνεται περίπου στο 136% του ΑΕΠ το 2026 και να υποχωρεί προς το 110% έως το 2031.

Σημαντικό ρόλο στην εικόνα αυτή έχουν και οι πρόωρες αποπληρωμές επίσημου χρέους. Η Ελλάδα αποπλήρωσε πρόωρα περίπου 5,3 δισ. ευρώ στα τέλη του 2025, ενώ έχει προγραμματιστεί επιπλέον αποπληρωμή περίπου 13 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2026.

Οι κινήσεις αυτές ενισχύουν, σύμφωνα με τις αξιολογήσεις, την εικόνα δημοσιονομικής αξιοπιστίας της χώρας.

Πλεονάσματα με διάρκεια

Η δημοσιονομική επίδοση αποτελεί έναν ακόμη κρίσιμο παράγοντα.

Η Scope καταγράφει για το 2025 πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης 1,7% του ΑΕΠ, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα έφτασε το 4,9% του ΑΕΠ.

Για το 2026 ο οίκος προβλέπει συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα περίπου 3% του ΑΕΠ και πρωτογενές πλεόνασμα περίπου 4,1%.

Παράλληλα, εκτιμά ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα θα παραμείνουν σε επίπεδα γύρω στο 3% του ΑΕΠ κατά την περίοδο 2028 έως 2031.

Η διατήρηση αυτών των επιδόσεων θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τη συνέχιση της αποκλιμάκωσης του χρέους και τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των αγορών.

Η Moody’s βλέπει περιθώριο για νέα αναβάθμιση

Η απόφαση της Moody’s να μετατρέψει το outlook σε θετικό σημαίνει ότι ο οίκος εντοπίζει αυξανόμενες πιθανότητες βελτίωσης του πιστωτικού προφίλ της Ελλάδας.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας και των δημόσιων οικονομικών.

Η Moody’s εκτιμά ότι η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων μπορεί να αυξήσει τον δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για περαιτέρω μείωση του δημόσιου χρέους.

Ωστόσο, η διατήρηση της αξιολόγησης στο Baa3 δείχνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αδυναμίες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το υψηλό δημόσιο χρέος, οι εξωτερικές ανισορροπίες, η σχετικά χαμηλή παραγωγικότητα και το μεγάλο απόθεμα προβληματικού ιδιωτικού χρέους εκτός του τραπεζικού συστήματος.

Επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις αλλάζουν το παραγωγικό μοντέλο

Οι διεθνείς οίκοι αναγνωρίζουν παράλληλα τη μεταβολή της σύνθεσης της ελληνικής ανάπτυξης.

Η μεγαλύτερη συμμετοχή των επενδύσεων και των εξαγωγών θεωρείται ένδειξη σταδιακής διαφοροποίησης του παραγωγικού μοντέλου.

Η Scope αναφέρει ότι η πραγματική ανάπτυξη της Ελλάδας κινήθηκε κατά μέσο όρο στο 2,1% την περίοδο 2023 έως 2025, έναντι περίπου 1% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Για το 2026 προβλέπει ανάπτυξη 1,9%, ενώ για το 2027 τοποθετεί τον ρυθμό στο 1,7%.

Σημαντική θεωρείται και η συμβολή των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, οι οποίοι κατευθύνονται μεταξύ άλλων σε υποδομές, ψηφιακό μετασχηματισμό και πράσινες επενδύσεις.

Παράλληλα, η Moody’s αναφέρεται στις μεταρρυθμίσεις στη φορολογική διοίκηση, στις αδειοδοτήσεις, στη δικαιοσύνη, στην αγορά εργασίας και στην ψηφιοποίηση.

Περισσότερα φορολογικά έσοδα μέσω ψηφιοποίησης

Η βελτίωση της φορολογικής διοίκησης αποτελεί επίσης μέρος της νέας εικόνας.

Η Scope επισημαίνει ότι ο λόγος των φορολογικών εσόδων προς το ΑΕΠ αυξήθηκε από 20,5% το 2009 σε περίπου 28% το 2025.

Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στα έσοδα από ΦΠΑ, τα οποία αυξήθηκαν από περίπου 7,1% του ΑΕΠ σε 9,5% κατά την ίδια περίοδο.

Η ψηφιοποίηση των συναλλαγών και η βελτίωση των μηχανισμών φορολογικής συμμόρφωσης αποτελούν βασικά εργαλεία αυτής της αλλαγής.

Οι αδυναμίες δεν έχουν εξαφανιστεί

Παρά την πρόοδο, οι αξιολογήσεις δεν αγνοούν τους κινδύνους που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει η ελληνική οικονομία.

Το δημόσιο χρέος παραμένει μεταξύ των υψηλότερων στην Ευρωζώνη, ενώ η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δημογραφικές πιέσεις, χαμηλότερη παραγωγικότητα σε σχέση με τις πιο ανεπτυγμένες ευρωπαϊκές οικονομίες και περιορισμένη διαφοροποίηση της παραγωγικής βάσης.

Ιδιαίτερη πρόκληση αποτελεί και η εξωτερική θέση της χώρας. Η Scope υπολογίζει την καθαρή διεθνή επενδυτική θέση περίπου στο -142% του ΑΕΠ το 2025, ενώ εκτιμά ότι το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών θα παραμείνει υψηλό.

Για τη Moody’s, η συνέχιση των μεταρρυθμίσεων είναι απαραίτητη ώστε η βελτίωση των ρυθμών ανάπτυξης να μετατραπεί σε διατηρήσιμη αύξηση της παραγωγικότητας.

Οι επόμενες αξιολογήσεις

Οι αποφάσεις Moody’s και Scope εντάσσονται σε έναν ευρύτερο κύκλο θετικών εξελίξεων για το ελληνικό αξιόχρεο.

Προηγήθηκε η αξιολόγηση της DBRS, η οποία επιβεβαίωσε τη βαθμίδα BBB και αναβάθμισε τις προοπτικές της Ελλάδας σε θετικές.

Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στις επόμενες αξιολογήσεις του 2026. Στις 23 Οκτωβρίου είναι προγραμματισμένη η αξιολόγηση από τη Standard & Poor’s, ενώ στις 6 Νοεμβρίου ακολουθεί η Fitch.

Οι δύο ημερομηνίες θα αποτελέσουν νέα σημεία αναφοράς για την πορεία του ελληνικού αξιόχρεου.

Από την κρίση στη σταδιακή σύγκλιση

Η διπλή κίνηση των Moody’s και Scope αποτυπώνει μια σημαντική μεταβολή στην αντίληψη των διεθνών οίκων για την ελληνική οικονομία. Η αποκλιμάκωση του χρέους, η δημοσιονομική επίδοση, οι επενδύσεις και οι μεταρρυθμίσεις έχουν δημιουργήσει ένα διαφορετικό πλαίσιο από εκείνο της προηγούμενης δεκαετίας.

Το επόμενο ζητούμενο είναι η διατήρηση αυτής της πορείας: υψηλά αλλά βιώσιμα πρωτογενή πλεονάσματα, περαιτέρω μείωση του χρέους, ενίσχυση της παραγωγικότητας και περιορισμός των εξωτερικών ανισορροπιών.

Η πορεία προς τις υψηλότερες βαθμίδες αξιολόγησης θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο η δημοσιονομική βελτίωση και η ισχυρότερη ανάπτυξη θα αποκτήσουν μόνιμα χαρακτηριστικά.