Ένα σημαντικό βήμα προς έναν πιο δίκαιο φορολογικό μηχανισμό κάνει η Ελλάδα, καθώς το υπουργείο Οικονομικών προχωρά σταδιακά στην κατάργηση των τεκμηρίων διαβίωσης — με έμφαση στα ΙΧ και τους ελεύθερους επαγγελματίες. Ένα μέτρο που εφαρμόζεται από το 1978 και κορυφώθηκε την περίοδο των Μνημονίων, οδεύει επιτέλους προς το τέλος του, με στόχο την αντικατάστασή του από ένα σύστημα βασισμένο σε πραγματικά, ψηφιακά δεδομένα.
Η κατάργηση των τεκμηρίων προβλέπεται να ολοκληρωθεί το 2027, αφού πρώτα τεθούν σε πλήρη λειτουργία τα νέα ψηφιακά εργαλεία της φορολογικής διοίκησης.
Παρά την τεχνολογική πρόοδο, τα τεκμήρια συνεχίζουν να επιβαρύνουν εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους. Το τεκμήριο για τα αυτοκίνητα, για παράδειγμα, δεν υπολογίζεται βάσει της αξίας του οχήματος, αλλά με βάση τον κυβισμό του:
• Έως 1.200 κ.εκ.: 4.000 ευρώ
• 1.201 – 2.000 κ.εκ.: 5.000 – 12.000 ευρώ
• 2.001 – 3.000 κ.εκ.: 12.000 – 20.000 ευρώ
• Πάνω από 3.000 κ.εκ.: 20.000 ευρώ και άνω
Αυτό σημαίνει πως ακόμα και ένας άνεργος που κατέχει ένα παλιό, φθηνό ΙΧ, φορολογείται για εισόδημα που… δεν έχει.
Η ψηφιοποίηση αποτελεί τη βασική αιτία για την κατάργηση των τεκμηρίων. Η Εφορία πλέον έχει (ή αποκτά) πρόσβαση σε:
• myDATA: Ψηφιακή καταγραφή όλων των αποδείξεων και τιμολογίων.
• Ψηφιακό πελατολόγιο: Από 1η Ιουλίου 2025 ξεκινά στον κλάδο αυτοκινήτων, με σταδιακή εφαρμογή και σε άλλους κλάδους.
• IRIS: Σύστημα παρακολούθησης ψηφιακών πληρωμών, υποχρεωτικό από 1η Νοεμβρίου 2025.
• Ψηφιακό δελτίο αποστολής: Από 2 Ιουνίου 2025 για επιχειρήσεις με τζίρο άνω των 200.000 ευρώ, και από 1η Δεκεμβρίου για όλους.
• Ηλεκτρονική τιμολόγηση: Υποχρεωτική από το φθινόπωρο του 2025.
Η κατάργηση των τεκμηρίων θα ευνοήσει κυρίως:
• Ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, που υπολογίζονται σε πάνω από 700.000.
• Κατόχους ΙΧ μεσαίου και μεγάλου κυβισμού**, που σήμερα θεωρούνται… ύποπτοι φοροδιαφυγής λόγω του αυτοκινήτου τους.
Το υπουργείο Οικονομικών μελετά και πρόσθετα μέτρα, όπως:
• Αύξηση έκπτωσης φόρου για επιχειρήσεις χωρίς υπαλλήλους που λειτουργούν πάνω από 4 χρόνια.
• Διόρθωση των συντελεστών στους ΚΑΔ, ώστε να μην τιμωρούνται επαγγελματίες με υψηλότερο από τον μέσο όρο τζίρο.
Τα τεκμήρια για χρόνια αποτέλεσαν ένα άδικο εργαλείο που επέβαλε φόρους χωρίς βάση στην πραγματικότητα, αγνοώντας τις ατομικές συνθήκες και την αξία της περιουσίας. Η επόμενη μέρα υπόσχεται περισσότερη δικαιοσύνη και διαφάνεια, με βασικό σύμμαχο την τεχνολογία.
Το 2027 αναμένεται να είναι το έτος που θα κλείσει οριστικά αυτό το κεφάλαιο. Μέχρι τότε, οι φορολογούμενοι καλούνται να ενημερώνονται, να προσαρμόζονται και κυρίως να ελπίζουν σε ένα πιο λογικό και σύγχρονο φορολογικό σύστημα.
