Στο προσκήνιο επανέρχεται ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα της ελληνικής δημόσιας διοίκησης, με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να ανοίγει και επίσημα τη συζήτηση για την άρση της μονιμότητας στο Δημόσιο. Η πρόταση αυτή, που περιλαμβάνεται στο πλαίσιο της Συνταγματικής Αναθεώρησης, αφορά στην αλλαγή του άρθρου 103 και έχει ήδη προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις.
Με στόχο τον εκσυγχρονισμό του κράτους και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών απέναντι στη Δημόσια Διοίκηση, η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδέσει την επαγγελματική ανέλιξη ή απομάκρυνση δημοσίων υπαλλήλων με την αξιολόγηση της απόδοσής τους. Όπως σημείωσε ο πρωθυπουργός, η αξιολόγηση είναι ήδη σε εξέλιξη και ενισχύεται με νέα εργαλεία, με στόχο τη διαφάνεια και την αντικειμενικότητα. Η γενικευμένη βαθμολόγηση με “άριστα”, όπως καταγράφηκε στο παρελθόν, τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η μονιμότητα δεν μπορεί να λειτουργεί ως τροχοπέδη στην αποδοτικότητα, σημειώνοντας ότι το υφιστάμενο καθεστώς θεσπίστηκε σε μια άλλη εποχή, με διαφορετικές πολιτικές ανάγκες. Πλέον, όπως δήλωσε, οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν πρέπει να νιώθουν ότι απειλούνται από πολιτικές αλλαγές, αλλά η διατήρηση της θέσης τους θα πρέπει να συνδέεται με την αποδοτικότητα και την ποιότητα της εργασίας τους.
Η κυβέρνηση θέτει στο τραπέζι και άλλες σημαντικές αλλαγές, όπως:
• Αξιολόγηση υπηρεσιών από τους ίδιους τους πολίτες.
• Αναβάθμιση της αξιολόγησης σε κρίσιμους τομείς, όπως η Παιδεία και η Υγεία.
• Ευελιξία στις διοικήσεις του δημόσιου τομέα και των ΔΕΚΟ στη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού.
Η πρόταση για την άρση της μονιμότητας δεν αποτελεί τη μοναδική συνταγματική αλλαγή που σχεδιάζει η κυβέρνηση. Στο πλαίσιο της ευρύτερης αναθεώρησης, εξετάζονται επίσης τροποποιήσεις στο άρθρο 16 για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, στο άρθρο 86 για την ευθύνη υπουργών και στο άρθρο 24 για ζητήματα περιβάλλοντος και χωροταξίας.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη στάση του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, με την κυβέρνηση να ζητά από τον Νίκο Ανδρουλάκη σαφή τοποθέτηση. Η ανάγκη ευρύτερων συναινέσεων, που απαιτεί η συνταγματική διαδικασία, καθιστά την τοποθέτηση των κομμάτων κρίσιμη. Ο πρωθυπουργός τόνισε πως επιδιώκει συνεννόηση, αλλά δεν θα ανεχτεί υπεκφυγές και πολιτικές ασάφειες.
Το άρθρο 103, όπως ισχύει σήμερα, διασφαλίζει τη μονιμότητα των υπαλλήλων που κατέχουν οργανικές θέσεις, προστατεύοντάς τους από μεταθέσεις ή απομακρύνσεις χωρίς απόφαση υπηρεσιακού συμβουλίου. Η αλλαγή αυτού του πλαισίου αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά στοιχήματα της κυβέρνησης ενόψει των εκλογών του 2027.
Το στοίχημα της κυβέρνησης είναι σαφές: να μετατρέψει το Δημόσιο από μια στατική δομή σε έναν ευέλικτο, αξιοκρατικό μηχανισμό, που θα υπηρετεί αποτελεσματικά τους πολίτες. Αν και η πρόταση προκαλεί αντιδράσεις και αβεβαιότητα, ανοίγει μια συζήτηση που – όπως φαίνεται – θα κυριαρχήσει τα επόμενα χρόνια στην πολιτική ατζέντα.
