Η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου αναδεικνύεται ως η φτωχότερη περιφέρεια της Ευρώπης, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) και της Eurostat. Η πρόσφατη έκδοση του περιοδικού «Οικονομικές Εξελίξεις» φανερώνει το βάθος των οικονομικών ανισοτήτων στην Ελλάδα, με τη συγκεκριμένη περιοχή να κατατάσσεται στην 237η θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών περιφερειών ως προς το μέσο εισόδημα μισθωτών σε όρους αγοραστικής δύναμης (PPP).
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η οικονομική υστέρηση δεν περιορίζεται μόνο στα νησιά του Βορείου Αιγαίου. Η Περιφέρεια Αττικής, η οποία το 2009 βρισκόταν στην 159η θέση, έχει υποχωρήσει στην 208η το 2022. Η γενικότερη εικόνα υποδεικνύει ότι οι ελληνικοί μισθοί, η παραγωγικότητα και η αγοραστική δύναμη δεν ακολούθησαν την αναπτυξιακή πορεία άλλων χωρών του Νότου ή της Ανατολικής Ευρώπης.
Ο πρόεδρος του ΚΕΠΕ, Παναγιώτης Λιαργκόβας, σημειώνει ότι τα δεδομένα αυτά επιβεβαιώνουν προηγούμενες μελέτες που αναδεικνύουν τη χαμηλή αγοραστική δύναμη των ελληνικών μισθών.
Η οικονομική αδυναμία των περιφερειών δεν οφείλεται μόνο στις συνέπειες της οικονομικής κρίσης και των Μνημονίων, αλλά κυρίως σε διαρθρωτικά προβλήματα: χαμηλή παραγωγικότητα, έλλειψη δεξιοτήτων, περιορισμένη αξιοποίηση της τεχνολογίας και καθυστέρηση στην καινοτομία.
Παράλληλα, η εξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από την κατανάλωση και τις εισαγωγές, η αργή ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, καθώς και η στασιμότητα των μισθών, αποτελούν σοβαρά εμπόδια για την ανάκαμψη. Όπως επισημαίνει ο κ. Λιαργκόβας, «η επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων δεν είναι αυτοσκοπός – το ζητούμενο είναι να μην επιτυγχάνεται μέσω υπερφορολόγησης».
Η οικονομική πραγματικότητα αποτυπώνεται έντονα στην καθημερινή ζωή των πολιτών. Μια υποβαθμισμένη περιφέρεια σημαίνει περιορισμένες ευκαιρίες για καλά αμειβόμενη εργασία, χαμηλή αγοραστική δύναμη και γενικότερη κοινωνική στασιμότητα.
Η έρευνα του ΚΕΠΕ δείχνει ότι η οικονομική παιδική φτώχεια ανέρχεται στο 9,2%, ενώ η μη οικονομική παιδική φτώχεια φτάνει το 12,5%. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι το 67,4% των πολιτών θεωρεί πως η διαφθορά έχει αυξηθεί, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη χαμηλή εμπιστοσύνη στους θεσμούς και τη δυσπιστία απέναντι στην πολιτεία.
Η περίπτωση του Βορείου Αιγαίου δεν είναι απλώς στατιστικό δεδομένο, αλλά ένδειξη μιας βαθύτερης ανάγκης για αλλαγή προσανατολισμού στην οικονομική πολιτική. Η ενίσχυση της παραγωγικότητας, η στήριξη της καινοτομίας και η αξιοποίηση των περιφερειακών δυνατοτήτων μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για μια πιο δίκαιη και βιώσιμη ανάπτυξη σε ολόκληρη τη χώρα.
